Nederland

Mens & Dier in Steen & Brons

Zoek op deze site:
Egmond aan Zee
gem. Bergen NH (Noord-Holland)

Vuurtorenplein

Jan van Speijkstoren

Amsterdam 1802 - Antwerpen 1831
kanonneerbootcommandant, blies zichzelf liever op dan in handen van de vijand te vallen
(Wikipedia)
Jan David Zocher jr. & Louis Royer
1841

Egmond aan Zee -  Jan van Speijkstoren

Beschrijving

Vuurtoren, voorzien van opschrift en met aan de voet een zandstenen onderbouw als monument, waarop een Nederlandse leeuw met de voorpoot rustend op een stuk geschut met de Nederlandse vlag.

De Vuurtoren ('Noordertoren') is tegelijk met de Zuidertoren (afgebroken in 1915) gebouwd in 1834/1835. In 1841 gaf koning Willem I de opdracht om van de Noordertoren een monument te maken voor luitenant ter zee J.C.J. van Speyk. Architect J.D. Zocher heeft het monument ontworpen: een natuurstenen 'basement' - dat aan een Egyptisch grafmonument doet denken - en een versiering met lauwertakken. De 'Jan van Speyk' is daardoor een heel bijzondere vuurtoren, een rijksmonument, in beheer bij het loodswezen.

De leeuw is vervaardigd door Louis Royer.

Opschriften

Op dit monument zitten een aantal natuurstenen platen met de teksten.

Links van de ingang:

Koning Willem I
heeft
dezen vuurtoren
door vrijwillige giften
van het College Zeemanshoop en andere Bewonderaars
des Jeugdigen Helds
tot een nationaal gedenkteeken
hervormd en ingericht
den naam geschonken van
Jan van Speijkstoren
ingewijd
in den Jare Mdcccxl.

Aan de linkerzijkant dezelfde tekst in het Latijn:

Rex Guilielmus I
hanc pharum
donis collegii spei nauticae
et quibus fracinus invicti juvenis admirationi fuit
mutatam in publicum monumentum.
appellante pharum Jani van Speijk.
in augur MDCCCXL

Rechts van de ingang:

Jan Carel Josephus van Speijk
Luitenant ter Zee
met 's lands kanonneerboot No 2
op de Schelde voor Antwerpen
door de oproerige Belgen overweldigd
heeft
de eer der Nederlandschen vlag boven het leven stellende
den brand in het kruid gestoken
en zich zelven den dood
maar ook
eene onverwelkelijke kroone des roems
bereid
5 Februari Mdcccxxxi

Aan de rechtzijkant dezelfde tekst in het Latijn:

Janus Carlus Josephus van Speijk
praefectus scaphae bellicae No II
in scaldu ad Antverpiam a seditiosis belgis oppressus
decus vexii neerlandici integri servatum vitae praetulit.
pulverem pijrium incendit
siri mortem et immortalem gloriam
nonus februarius MDCCCXXXI

Boven de ingang is een extra steen aangebracht met de tekst:

herdenking
150 jaar
"j.c.j. van speyk"
1834-1984

Aan de linkerkant van de leeuw staat nog J.D. Zocher Architect

Kunstenaars

Reacties

Reageer op dit beeld

Bronnen en verdere informatie

Aanklikbare trefwoorden:

Locatie (N.B. 52°37'8" - O.L. 4°37'18")

Objectcode: NH09ak; Opgenomen: 10 mei 2008
Van elk standbeeld hebben wij uit diverse hoeken foto's gemaakt en bovendien detailfoto's van de diverse teksten.
Als je deze foto's wilt zien of een of meer foto's wilt gebruiken, neem dan contact met ons op via het contactformulier met vermelding van de objectcode.
© Website en Foto's: René & Peter van der Krogt