Nederland

Mens & Dier in Steen & Brons

Zoek op deze site:
Lelystad
Flevoland

Stadhuisplein

Cornelis Lely (zuil van Lely)

1854-1929
ingenieur en waterbouwkundige, minister van Waterstaat
Mari Andriessen & Hans van Houwelingen
Bronsgieterij Stijlaart
2000/2004

Lelystad -  Cornelis Lely (zuil van Lely)   Lelystad -  Cornelis Lely (zuil van Lely)

Beschrijving

Beeld (afgietsel van het beeld op de Afsluitdijk) op 32 m hoge betonnen zuil, bekleed met vulkanische basaltsteen - het materiaal waarmee de Afsluitdijk en de dijken rond de Flevopolders zijn aangelegd.

Informatiebord

In de bestrating voor de zuil is een tegel aangebracht met de tekst:

zuil van lely
cornelis lely 1854-1929
waterbouwkundig ingenieur
verantwoordelijk voor de afsluiting
en droogmaking van de zuiderzee
minister van waterstaat
gouverneur van suriname
onthuld op zijn honderdvijftigste geboortedag
ontwerp beeld c. lely: mari andriessen 1954
ontwerp zuil van lely: hans van houwelingen 2000

Kunstenaars

Opmerkingen

De 32 m hoge zuil is een ontwerp van Hans van Houwelingen. Deze sokkel was ontworpen voor het 3 meter hoge standbeeld van Lely van Piet Esser uit 1987. Zeer tegen de zin van Esser werd het beeld op deze bovendimensionale sokkel geplaatst. Van Houwelingen zag het als een "cadeau aan de stad" en beschouwde het overigens niet als een sokkel, maar als een kunstwerk op zich. Esser ging accoord met een proeftijd van een half jaar (eind 2002-2003), maar bleef daarna bij zijn eis dat zijn creatie weer met beide benen op de grond kwam te staan. Op 25 april 2003 is Essers beeld er weer afgehaald en tijdelijk in het stadhuis gezet in afwachting van een nieuwe lokatie.

Hoofdingenieur Prins van de dienst IJsselmeerpolders stelde voor de zuil niet leeg te laten maar er een afgietsel van Andriessens beeld op te plaatsen. De stichting die het werk van Andriessen beheert ging accoord. In 2004 is het afgietsel gemaakt bij bronsgieterij Steylaert in Waardenburg. In september 2004 is het op de zuil geplaatst.

Van Flevoland zonder water:

Bij het uitgeven van de opdracht voor een kunstwerk op het Stadhuisplein stelde een speciaal daarvoor in het leven geroepen commissie: Duidelijk is dat een vergeven kunstopdracht op een positieve en stimulerende manier zijn invloed moet hebben op het stadshart. Het te realiseren kunstwerk moet sterk tot de verbeelding spreken en eigengereid zijn in zijn verschijningsvorm. Verwacht wordt dat het kunstwerk appelleert aan een onuitgesproken gevoel en gemis aan herkenning, dierbaarheid en identiteit in het stadshart. Uit een brede presentatie van kunstenaars is unaniem gekozen voor het ontwerp van Hans van Houwelingen.
In januari 2002 gaat de eerste paal voor de Zuil van Lely de grond in. Op het Stadhuisplein staat een Zuil van 32 meter hoog, die kegelvormig (conisch) is. De zuil is in zekere zin een land-art project in hartje stad. De zuil is uitgevoerd in beton en bekleed met vulkanische basaltsteen. Basalt is het materiaal waarmee de Afsluitdijk en de dijken rond de Flevopolder zijn aangelegd. Met de zuil introduceert Hans van Houwelingen een klassiek element in een moderne stad. Dat de zuil een enorme sokkel is voor het beeld van Lely, is een misverstand. De Zuil zélf is het kunstwerk, en daarbovenop wordt dan het beeld van ir. Lely geplaatst.
In een interview zegt Hans van Houwelingen: "Ik wilde iets ontwerpen dat een stempel op de stad zou drukken, iets dat mede het beeld van de stad zou bepalen. Je kunt straks - in de figuurlijke zin dan- niet meer om het beeld heen. Het kunstwerk moet voor Lelystad worden wat de Eiffeltoren voor Parijs is, een ding zonder nut, maar niet meer weg te denken en daarom erg belangrijk. In historische steden zijn door de tijd heen beeldbepalende bouwwerken of andere elementen tot 'monumenten' in de stad geworden. Als je aan een stad denkt, bepalen die 'monumenten' grotendeels je beeld. Ze vormen de ziel van de stad. Ik wil Lelystad zo'n monument geven."
'De Zuil van Lely' is niet de hoogste zuil ter wereld. De zuil van Trojanus in Rome is ongeveer 45 meter hoog. 'De Zuil van Lely' is wel de hoogste basalten zuil ter wereld. Omdat er nog nooit zo hoog met basalt gebouwd was, moest er veel technisch onderzoek worden gedaan. De TU Eindhoven, drie constructiebedrijven, een laboratorium en een aannemer hebben meegewerkt aan de technische uitvoering van het plan. Hans van Houwelingen is twee jaar bezig geweest met de realisatie van de Zuil.
Kunstenaar Piet Semeijn Esser heeft toestemming gegeven het door hem vervaardigde beeld van ir. Cornelis Lely (1984) voor een half jaar op de reusachtige sokkel te plaatsen. Het drie meter hoge bronzen beeld heeft tien maanden op de Zuil gestaan.
Een officiële onthulling heeft nooit plaats gevonden omdat deze gepland stond in de week dat Prins Claus overleden was.
Op 25 april 2003 is het beeld van 'ir. Cornelis Lely' weer van de Zuil gehaald. Nadat het beeld van Piet Esser was weggehaald, ontving de Gemeente Lelystad een brief van hoofdingenieur Prins van de dienst IJsselmeerpolders. Hij schreef in die brief dat Rijkswaterstaat de discussie rond 'De Zuil van Lely' gevolgd had, en het jammer vond dat het beeld van Esser niet op de Zuil mocht blijven staan. Hij bood aan te kijken of het mogelijk was een afgietsel te maken van het beeld van Lely, dat door Mari Andriessen gemaakt is. Dit beeld staat aan de voet van de Afsluitdijk bij Den Oever en is eigendom van Rijkswaterstaat. De nalatenschap van de in 1979 overleden kunstenaar wordt beheerd door de Mari Andriessen Stichting te Haarlem.
De Gemeente heeft het plan aan deze stichting voorgelegd en zij waren direct enthousiast. Vooruitlopend op het 25-jarig bestaan van de Gemeente Lelystad, op 1 januari 2005, stelt de Provincie Flevoland een bedrag van een ton euro ter beschikking om een kopie van het beeld van Mari Andriessen te vervaardigen. De gift wordt mede in het kader van het 150e geboortejaar van de naamgever van de stad gedaan. Op 24 februari 2004 is het beeld van zijn sokkel bij Den Oever gelicht, zodat er een afgietsel gemaakt kan worden. Het beeld van Cornelis Lely wordt bij Bronsgieterij Steylaert in Waardenburg opnieuw in brons gegoten. Het origineel krijgt een andere plek langs de Afsluitdijk. De kopie van het beeld wordt in september 2004 op de Zuil van Lely geplaatst.

Cornelis Lely (Amsterdam, 23 september 1854 - Den Haag, 14 januari 1929), ingenieur, waterbouwkundige, minister van Waterstaat en gouverneur van Suriname (1902-1905). Lely ontwierp in 1891 een plan voor de afsluiting van de Zuiderzee, waarop deze in 1932 door de Afsluitdijk definitief werd afgesloten en het IJsselmeer ontstond (Wikipedia).

Reacties

Reageer op dit beeld

Bronnen en verdere informatie

Aanklikbare trefwoorden:

Locatie (N.B. 52°30'27" - O.L. 5°28'35")

Objectcode: FL03ac; Opgenomen: 27 juli 2008
Van elk standbeeld hebben wij uit diverse hoeken foto's gemaakt en bovendien detailfoto's van de diverse teksten.
Als je deze foto's wilt zien of een of meer foto's wilt gebruiken, neem dan contact met ons op via het contactformulier met vermelding van de objectcode.
© Website en Foto's: René & Peter van der Krogt