Mens & Dier in Steen & Brons

Noord-Brabant Sint-Michielsgestel
Den Dungen

Litserstraat

Monument Den Dungen (1822-1995)

Ton Buijnsters

1996

Den Dungen -  Monument Den Dungen (1822-1995)   Den Dungen -  Monument Den Dungen (1822-1995)

Beschrijving

Driekantige zuil, met aan elke zijde een paneel met voorstellingen en teksten.
  1. (het rijke boeren- en tuindersleven met Den Dungen als moestuin van de stad 's-Hertogenbosch)
    1822-1995
    DEN DUNGEN
    maaskantje

    vruuger
    ambachtelijk
    rijk on boere
    en tuinders
    bèrrebiers, slach
    ters / rietdekkers
    maandemakers en
    mèrters, mulders
    klompemakers en de
    baakster…

  2. (het geloofsleven: de pastoor, het gilde St. Catherina en het 'Kapelleke op de keer')
    st. catharine 1595

    sint jacobus de meerd're 1559

  3. (het ambachtelijke: de typische dorpssfeer "Tussen de brug en de meule")
    tusse de brug en de meule
    d'n haorzik en 't woud
    is mi werke en frute
    den dungen gebouwd
    sint jacobus de meerd're
    patroown bidt vur ons
    't is overal goewd
    mar nerres beejter
    es b'ons
Op de sokkel een bord een gedicht:

'Trots dorp
op goeie grond,
ooit rijk van boereloof,
geloof en ambacht.
Gij kijker glimlacht
en dwaalt stillekens met ons t'rug,
om wat de beeldhouwer vasthoudt
van ons
in Dungens brons……

Henri de Boot

Verklarende tekst staat op een bordje op de sokkel:

dungens brons

Op 1 januari 1996 werden de dorpen Den Dungen, Berlicum, Gemonde en Sint-Michielsgestel samengevoegd tot één gemeente: Sint-Michielsgestel.

Deze operatie was aanleiding om op een (w)aardige wijze afscheid te nemen van 185 jaar zelfstandigheid van Den Dungen.

Naast een driedaags dorpsfeest op 15, 16 en 17 december 1995 werd tevens gekozen voor een blijvende, zichtbare herinnering. Het werd een brons, in drie panelen, gemaakt door kunstenaar Ton Buijnsters en onthuld op 11 mei 1996 door de Commissaris van de koningin, mr. F. Houben.

Op één paneel het rijke boeren-, tuinders- en mèrtersleven, gedijend op zeer vruchtbare grond. De ploeger, de zaaier, de maaier. Met de vogelverschrikker als een veldheer daartussen. Het voornaamste afzetgebied van de vruchten der aarde, waren de markten in de verre omtrekt. Met de Bossche markt voorop. Ons dorp kreeg daarom de eretitel: "Moestuin van de stad".

Het geloofsleven – kerk en parochie – wordt op een ander paneel uitgebeeld. Met Gilde St. Catharina – "De Guld" in de volksmond. Het kapelleke op de keer en de pastoor.

"Mijnheer pastoor", die met zijn kapelaans alle gezag in handen had. Zij deelden de lakens uit in kerk- en schoolbestuur, als "geestelijk adviseur" ook in standsorganisaties en het verenigingsleven en… Bij de penitenties in de biecht.

God weet alles, de pastoor heel veel… Al sinds 1569 onder het toeziend oog van Sint Jacobus de Meerdere.

Het ambachtelijk paneel geeft de typische dorpssfeer waar "tusse de brug en de meule…". De Dungense molen en "'t Bakhûske" duiden op de innige verwantschap met ons toenmalige Gestelse Maaskantje. We zien het "vèrke op de leer" en het dagelijks schoeisel: de klompen. Mooie, oude ambachten zijn tekstueel vereeuwigd. De liedjeszanger en de monnikaspulder stutten een fragment van ons dûrrepsliedje.

Aan de voet van de sokkel zit een dorpsfiguur na gedane arbeid: "efkes ruste…"

Het kunstwerk, omkranst met weldadig lover en ooft, is vervuld van dorpssfeer. Helaas veel van weleer.

Het staat er niet alleen ter herinnering, maar zeker ook ter verpozing en verrijking van de toeschouwer. Voor u dus.

De stuurgroep "Den Dungen, goeiendag,"

Kunstenaar

Opmerkingen

Op 1 januari 1996 nam Den Dungen afscheid van haar 185-jarige status als zelfstandige gemeente. De commissaris van de koningin van Noord Brabant Mr. Frank Houben onthulde op 11 mei 1996 het kunstwerk

Reacties

Reageer op dit beeld

Bronnen en verdere informatie

Aanklikbare trefwoorden:

Locatie (N.B. 51°39'55" - O.L. 5°22'7")

eXTReMe Tracker
Objectcode: NB52ai; Opgenomen: 30 juli 2008
Van elk standbeeld hebben wij uit diverse hoeken foto's gemaakt en bovendien detailfoto's van de diverse teksten.
Als je deze foto's wilt zien of een of meer foto's wilt gebruiken, neem dan contact met ons op via het contactformulier met vermelding van de objectcode.
© Website en Foto's: René & Peter van der Krogt