Mens & Dier in Steen & Brons

Limburg Roermond
Roermond

Munsterplein

Pierre Cuypers

1827-1921, architect
August Falise
Fond. Nat. des Bronzes anc. Firme A. Petermann (St. Gilles)
1929

Roermond -  Pierre Cuypers

Beschrijving

Beeld op natuurstenen sokkel, waarop een plaat met de tekst:

dr p.j.h. cuypers
architect der ryksmuseum
gebouwen geb te roermond
16 mei 1827 overl 3 maart 1921

Het beeld is gesigneerd aug. falise / 1929 en fonderie natle des bronzes / ancne firme j petermann / st gilles - bruxelles

Kunstenaar

Opmerkingen

Vlak na Cuypers' overlijden gingen er in Roermond al stemmen op om hem met een monument te eren voor zijn verdiensten. De verwezenlijking hiervan had toch nog wat voeten in de aarde. In 1926 werden drie beeldhouwers werden uitgezocht om een ontwerp te leveren (M. Andriessen, H.A. van den Eynde en L. Zijl), maar uitvoering van het uitverkoren ontwerp van Zijl was te duur. Falise bood in 1928 aan een standbeeld te leveren voor het beschikbare bedrag. In 1930 wordt het standbeeld feestelijk onthuld in het bijzijn van Prins Hendrik der Nederlanden. Het beeld van Cuypers kijkt naar één van zijn meest ingrijpende restauraties; de Munsterkerk.

Het volgende, zeer wijdlopige verslag, verscheen in de ochtendeditie van Het Vaderland van 11 juni 1930:

ONTHULLING MONUMENT DR. CUYPERS
op het Munsterplein te Roermond

Te Roermond, de geboorteplaats van dr. Cuypers, waar hij zoovele jaren heeft gewerkt, en aan wien die stad veel te danken heeft, is gisteren, gelijk gemeld, 't door den beeldhouwer Falise uit Wageningen vervaardigde monument van den bouwmeester op plechtige wijze onthuid. In dit bronzen beeld, dat geplaatst is in de schaduw van een zijner geliefde bouwwerken. de Munsterkerk, met den blik op dit 13de eeuwsche gebouw, doet Falise den kunstenaar voor de oogen zijner stadgenooten herleven.

Aan de onthullingsplechtigheid werd bijzondere luister bijgezet door de aanwezigheid van prins Hendrik, graaf R. de Marchant d'Ansembourg, kamerheer in buitengewonen dienst, als vertegenwoordiger van de Koningin, de beschermvrouwe van het comité voor de oprichting van dit monument; den minister van Onderwijs mr. J. Terpstra; den heer Visser, referendaris der afdeeling Kunsten en Wetenschappen; baron Hövell tot Westerflier, commissaris der Koningin in Limburg; mgr. L. Schrijnen, bisschop van Roermond; buitenlandsche architecten van naam, vele geestelijke en wereldlijke autoriteiten.

Te kwart voor 1 kwam Prins Hendrik per auto te Roermond aan. Aan de grens der gemeente had de begroeting plaats, door burgemeester Wassink en den heer H. Drehmans, lid van het uitvoerend comité. De burgemeester heette den Prins welkom en na zich enkele oogenblikken onderhouden te hebben met den heer mr. Rieter, commandant der Roermondsche Roode Kruis-afdeeling, steeg de Prins weder in zijn auto en begaf het gezelschap zich naar de ambtswoning van den burgemeester, waar het noenmaal gebruikt werd. De stad heeft een feestelijk aanzien. Overal wapperen vlaggen. Op het Munsterplein rondom het te onthullen standbeeld waren de zitplaatsen voor de genoodigden opgesteld, met in liet midden een versierd baldakijn voor den Prins.

De feestelijkheden op het Munsterplein.

Een groot aantal genoodigden, onder wie talrijke familieleden van dr. Cuypers, de Eerste Kamerlden de heer Hafmans en ir. Koster, de heeren ir. Bongaerts en Ament, leden der Tweede Kamer; leden van Gedeputeerde en Provinciale Staten, de gemeenteraad van Roermond, de vicaris-generaal van den bisschop, dr. G. Bauduin; de deken van Roermond en meerdere geestelijke en wereldlijke auloriteiten, hadden om kwart voor drie de voor hen gereserveerde plaatsen ingenomen.

De kinderen van de hoogste klas der verschillende scholen maakten tevens bun opwachting, tal van deputaties van Roermondsche vereenigingen waren met hun vaandels aanwezig.

Te 3 uur arriveerde de Koninklijke auto, waarin gezeten Prins Hendrik en graaf de Marchant d'Amsenbourg, kamerheer in buitengewonen dlenst, gevolgd door minister Terpstra en den commissaris der Koningin, den bisschop van Roermond en burgemeester Wassink. De voor het monument opgestelde Koninklijke Harmonie zette het Wilhelmus van Nasouen in, dat door alle aanwezigen staande werd aangehoord.

Toespraak van den burgemeester.

Nadat Prins Hendrik, minister Terpstra, de commissaris der Koningin en de bisschop van Roermond onder het op korten afstand van het standbeeld geplaatste baldakijn hadden plaats genomen, beklom burgemeester Wassink het spreekgestoelte.

Bij ontstentenis van den heer mr. M. Michiels van Kessenich, voorzitter van het uitvoerend comité, heette spreker Z.K.H. den Prins welkom en dankte hem voor de bereidwilligheid, waarmede hij heeft voldaan aan het verzoek om de onthulling van dit monument door zijn tegenwoordigdheid op te luisteren. Spr. geeft de verzekering, dat de bevolking van de stad Roermond voor dit hartelijk bewijs van belangstelling ten zeerste gevoelig is en dat op hoogen prijs weet te stellen. Cuypers was geen locale figuur. Zijn genie heeft hem doen uitgroeien buiten de grenzen zijner geboortestad, zelfs buiten die van zijn vaderland. Deze omstandigheid heeft ons - aldus spr.- de vrijheid doen nemen tot H. M. de Koningin het verzoek te richten zich wel te willen doen vertegenwoordigen bij de plechtigheid van heden.

Aan dit verzoek heeft H,M. de Koningin voldaan. Spreker verzoekt haar vertegenwoordiger, graaf de Marchant d'Ansembourg, kamerheer in buitengewonen dienst, aan H. M. den dank voor haar hooge belangstelling te willen overbrengen. Ook dankt spr. de regeering, die vertegenwoordigd is door Z. E. den minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen. Het is blijkbaar voor den raadsman der Kroon, aan wien de behartiging der kunstbelangen is toevertrouwd, een behoefte geweest, zegt spreker, persoonlijk tegenwoordig te zijn bij de huldiging van het monument voor de grooten bouwmeester. Voor deze daad is spreker Z. E. ten hoogste erkentelijk.

Cuypers heeft zich steeds, hoe langen tijd en hoe vaak hij ook in het Noorden des land, vertoefde, Limburger gevoeld. Daarom verheugt het ons ten zeerste in ons midden te mogen begroeten degenen, die wij hier in dit gewest gewend zijn in één adem te noemen: de bisschop van Roermond en de commissaris der koningin in deze provincie. Spreker dankt voorts alle aanwezigen voor hun tegenwoordigheid, die, hoewel de functies, die zij in het maatschappelijk leven bekleeden, zeer uiteenloopend zijn, in één opzicht één zijnm nl. in eerbied voor den genialen man, wiens beeld zal worden onthuld. Voorts toont spreker zich erkentelijk voor degenen, die van over de grenzen zijn gekomen om aan deze huldebetuiging deel te nemen. Voor de bloed- en aanverwanten van dr. Cuypers, die in grooten getale aanwelig zijn, is de dag van heden van dubbele beteekenis. Zij eeren niet slechts den grooten kunstenaar, maar zij gedenken tevens de patriarchale figuur, die 9 jaar geleden eerst uit hun midden is heengegaan en tot wien ze allen in veel nauwere betrekking hebben gestaan dan ieder onzer.

Hen allen welkom te mogen heeten, is voor spreker een voorrecht en een plicht. Spreker memoreert de totstandkoming van het comité tot oprichting van dit monument, aan hetwelk de ondervoorzitter, de heer J.N. Snackers, door den dood is ontvallen. Spr. wijdt een woord van hulde aan diens nagedachtenis. Na die moeilijkheid heeft het comité den beeldhouwer August Falise bereid gevonden een standbeeld te ontwerpen. Het comité is dezen kunstenaar dankbaar voor de vlotte en aangename wijze waarop het steeds met hem tezamen heeft mogen arbeiden. Spr. is er van overtuigd, dat wanneer het beeld van zijn hulsel is ontdaan, de gemeente Roermond gelukkig zullen prijzen, dat het op een harer openbare pleinen een beeld van dezen kunstenaar mag zien prijken.

Namens het comité dankte spreker allen, die pp enigerlei wijze zijn taak hebben verlicht en vooral degenen, die door hun kordate bijdragen de totstandkoming van dit standbeeld hebben mogelijk gemaakt. Ook dankte spreker ir. J. Kuyper, die zich heeft willen belasten met het ontwerpen der plannen voor de plaatsing van 't beeld en den Dienst van Publieke Werken der stad Roermond, die deze plannen heeft uitgevoerd.

Hierna gaf spreker het woord aan den heer Huib Luns voor het uitspreken van de feestrede, waarvan wij den inhoud reeds in ons Avondblad van gisteren weergaven.

Onthulling.

Na deze rede geschiedde de onthulling van het monument door Prins Hendrik, onderwijl de Koninklijke Harmonie het: Aan U o Koning der Eeuwen speelde, dat werd gevolgd door den dr. Cuypers-marsch van Mac. Guillaume.

Burgemeester Wassink hield een toespraak, waarin hij dank bracht aan den heer Luns voor de gehouden feestrede. Namens het gemeentebestuur dankte bij het comité en allen, die aan de totstandkoming van het standbeeld en zijn mooie entourage hebben meegewerkt en dat niet alleen, aldus spreker, omdat Roermond een bezienswaardigheid rijker is geworden, maar vooral omdat wij door dit dtandbeeld dagelijks er aan herinnerd worden, dat uit ons midden een groot man is voortgekomen, groot niet alleen als kunstenaar, maar groot ook als mensch. Spreker dankte vervolgens den Prins voor zijn tegenwoordigheid namens de ingezetenen van Roermond en voor de eer den grooten stadgenoot bewezen. Voorts bedankte spreker alle corporaties en personen, die het hunne hebben bijgedragen aan de opluistering dezer plechtigheid. Daartoe door den gemeenteraad gemachtigd, verklaarde spreker met den wethouder het standbeeld voor de gemeente in eigendom te aanvaarden.

De Koninklijke Zangvereeniging Roermond's Mannenkoor zong het door J. N. Snackers gedichte en door dn heer C. de Rooy getoondichte dr. Cuyperslied, waarna de burgemeester, vergezeld van de beide wethouders en den gemeentesecretaris, namens de gemeente Roermond een lauwerkrans aan den voet van het monument neerlegde. Ook werd een krans gedeponeerd uit naam der familie, een door het personeel der Kunstwerkplaatsen Kuyper en Co. te Roermond, van de Architecten und Ingenieur Verein en een van de groep Bouwkunst van de R. K. Algemeene Kunstenaarsvereeniging.

De heer ir. Jos Cuypers zoon van den gehuldigde, bracht vervolgens als geboren Roermondenaar in naam zijner medeburgers, als voorzitter van het Internationaal Permanente Comité van Bouwmeesters te Parijs, de vertegenwoordiging der architecten van 32 naties, en namens zijn familie dank aan H. M. de Koningin, wier vertegenwoordiger hier is mogen begroet worden, en Z. K. H. den Prins der Nederlanden, die de onthulling persoonlijk heeft willen verrichten; verder aan alle andere aanwezigen of vertegenwoordigende autoriteiten en aan het comité, dat door zijn onvermoeiden arbeid een hulde aan den Roermondschen bouwmeester heeft gebracht, welke tot de meest zeldzame moet gerekend worden. Spreker zegt, dat het hier een hulde geldt, die haar groote waarde ook daaraan ontleent dat door allen worden geëerd de beginselen, die door dr. Cuypers als mensch en als bouwmeester, werden nagestreefd.

Met het zingen van het Limburgsen volkslied door Roermond's Mannenkoor met begeleiding van de Koninklijke Harmonie werd de plechtigheid besloten.

Ten stadhuize werden de Prins en verschillende genoodigden door het plaatselijk comité ontvangen. Er werd een thee aangeboden, waartoe ook genoodigd waren de familie Cuypers, het gedeputeerd bestuur, de gemeenteraad en het eere-comité in Nederland en in het buitenland en het landelijk comité. Tijdens de thee werd symphoniemuziek ten gehoore gebracht.

Te 5 uur werd den Prins door burgemeester Wassink en den heer Drehmanns uitgeleide gedaan tot aan de grens der gemeente.

Petrus Josephus Hubertus (Pierre) Cuypers (Roermond, 16 mei 1827 - idem, 3 maart 1921), architect. Zijn naam wordt vaak in een adem genoemd met het Rijksmuseum (1876-1885) en het Centraal Station (1881-1889), beide in Amsterdam, maar hij was echter in de eerste plaats een architect van kerken. Hij ontwierp meer dan 100 kerken, waarvan er ongeveer 70 werden uitgevoerd. Daarnaast ontwierp Cuypers kapellen en kloosters en restaureerde hij tientallen oude kerken, waarbij de restauratie vaak samenging met een uitbreiding en/of metamorfose in Cuypers' stijl (Wikipedia).

Oude ansichtkaart(en)

 
Klik op een kaart voor vergroting.

Reacties

Reageer op dit beeld

Bronnen en verdere informatie

Aanklikbare trefwoorden:

Locatie (N.B. 51°11'35" - O.L. 5°59'19")

eXTReMe Tracker
Objectcode: LI29aq; Opgenomen: 5 juli 2008
Van elk standbeeld hebben wij uit diverse hoeken foto's gemaakt en bovendien detailfoto's van de diverse teksten.
Als je deze foto's wilt zien of een of meer foto's wilt gebruiken, neem dan contact met ons op via het contactformulier met vermelding van de objectcode.
© Website en Foto's: René & Peter van der Krogt