(stand)beelden van mensen, dieren en persoonsgerelateerde gedenktekens
Peter en René van der Krogt met medewerking van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie
7693 beelden, waarvan 3050 afgebeeld
Deze website bevat gegevens uit een door ons samengestelde database van beelden van mensen, dieren en andere persoonsgerelateerde monumenten – meest in de openbare ruimte in Nederland – en foto's van deze beelden.
De database is samengesteld uit diverse gedrukte bronnen en gegevens die op internet te vinden zijn (zie hier de bronnenlijst). Aan de hand van deze database proberen we zo veel mogelijk beelden te fotograferen en nader te documenteren.
Elk object heeft een eigen webpagina, die behalve via de menu's "ABC" en "Gemeente" ook gevonden kan worden met diverse thematische ingangen (menu's "Gedenkteken" en "Thema") of op jaar (menu "Jaar").
De mate van toegankelijkheid van objecten die niet in de (semi-)openbare buitenruimte staan is aangegeven met een icoontje achter de adressen:
☐ = object staat op afgesloten terrein, maar is vanaf de openbare weg goed te zien
☒ = object staat binnen en is niet te zien vanaf de openbare weg, maar over het algemeen tijdens kantooruren wel te zien voor publiek (evt. na het vragen van toestemming aan portier/baliemedewerker)
€ = object staat binnen of op een afgesloten terrein, maar is te zien na betaling van entreegeld
***
Onze werkwijze
De voornaamste manier waarop deze website tot stand komt is "benenwerk" regelmatig trekken we er op uit met de auto, met de fiets of te voet (of een combinatie van alle drie) om in een stad of in een gemeente naar beelden te zoeken. (Niet alleen voorzien van fototoestellen, maar ook van een borsteltje om de vele spinnenwebben van de beelden te verwijderen). Natuurlijk hebben we wel de bovengenoemde database als uitgangsbasis, maar die database is niet compleet, verre van dat. De compleetheid wisselt enorm per provincie of per stad. Van veel grote steden zijn inventarisaties op internet of in boeken te vinden, ook van de provincies Utrecht en Friesland zijn vrij complete inventarisaties op internet. Een voorbeeld. Een weekend in Friesland leverde zo'n 90 objecten op, waarvan er ca. 85 al in de database bekend waren, maar een fietstocht in de gemeente Sint Michielsgestel een paar dagen later resulteerde in 21 objecten, en daar hadden we er maar twee van
Hoeveel beelden zijn er dan in Nederland, die voldoen aan de definitie van deze website?
Daar kan alleen maar een ruwe schatting van gemaakt worden. Er van uitgaande dat de redelijk complete inventarisatie van Friesland zo'n 350 objecten opleverde, de ons best bekende provincie Zuid-Holland er meer dan 1400 heeft, levert dat een gemiddelde op van zo'n 700 objecten per provincie. Voor de twaalf provincies zou dat resulteren in een aantal van zo om en nabij de 8000 objecten. We kunnen dus nog even vooruit.
Wij werken vanuit Delft, vandaar dat hoe groter de afstand tot Delft is, hoe minder beelden er gefotografeerd zijn!
Aanvullingen en verbeteringen gaarne via het contactformulier ("Contact" in bovenstaand menu).
N.B. Wij werken uitsluitend met door onszelf gemaakte foto's; aanbiedingen om foto's te sturen, hoe aardig en vriendelijk ook, wijzen we daarom altijd af.
Van elk monument is een serie foto's gemaakt, niet alleen overzichtsfoto's uit verschillende hoeken, maar ook van de verschillende teksten en de signatuur van de kunstenaar. Neem contact op om deze foto's te zien of te gebruiken.
***
Criteria
Voor opname in deze website hanteren we de volgende criteria:
Standbeelden, borstbeelden, monumenten met of zonder portretmedaillons, gevelbeelden, en andere sculpturen, die één of meerdere personen herdenken of tonen.
In gevels gemetselde herdenkingsplaquettes en -stenen zijn alleen opgenomen als er een portret van de betreffende figuur op staat.
Ook gedenktekens op begraafplaatsen zijn alleen opgenomen als het een reliëf, borstbeeld of standbeeld betreft.
Realistische – herkenbare – beelden van menselijke figuren, zoals bijv. romanfiguren, uitbeeldingen van beroepen, historische gebeurtenissen e.d., maar ook menselijke types zonder speciale betekenis (winkelende vrouw, spelende kinderen e.d.)
Realistische – herkenbare – beelden van dieren, zowel bestaand als fabeldieren (niet opgenonmen zijn heraldische dieren, voornamelijk leeuwen, die bijv. een gemeentewapen torsen).
Het beeld moet bij voorkeur in de (semi-)openbare ruimte staan, op een redelijk voor iedereen toegankelijke plaats staan (kerken, hal van gemeentehuis e.d.), of vanuit de openbare ruimte goed te zien zijn. Niet opgenomen zijn beelden in musea en heiligenbeelden in kerken.
Gedenkbanken, -zuilen en -naalden fotograferen we altijd, of ze een persoon herdenken of niet
.... en dan zijn er nog diverse monumenten, die opgenomen zijn omdat we ze opmerkelijk of bijzonder vonden, alhoewel ze niet een persoon herdenken.
***
Informatie
Van elk monument of beeld wordt zo veel mogelijk de volgende informatie gegeven:
In de kop de naam van het beeld, als het een persoon betreft diens jaartallen en functie, de locatie (plaats en straatnaam), de kunstenaar en het jaar van plaatsing.
Een of meer foto's.
Beschrijving van het beeld met transcriptie van eventuele teksten.
Kunstenaar, Naam en levensdata van de kunstenaar en eventueel wat korte informatie. Een link is altijd gemaakt naar de kunstenaarsdatabase van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie, waar verdere gegevens en literatuur te vinden zijn, naar Wikipedia (als de kunstenaar daarin een eigen pagina heeft) en naar de eigen webpagina van een nog steeds werkzame kunstenaar.
Biografie van de persoon, meestal zeer summier, voorals de persoon een eigen pagina in Wikipedia heeft (waarnaar dan verwezen wordt). Eventueel wordt nader ingegaan op de betekenis van de nationale figuur voor de locatie. Is een locale inwoner geëerd, dan is de informatie wat uitgebreider.
Opmerkingen over de onthulling, achtergronden en alles wat maar enigszins interessant kan zijn.
Bronnen/informatie. Websites en boeken waar informatie over het beeld te vinden is.
***
We hebben nog een paar pagina's met standbeelden en monumenten (wereldwijd en in het Engels):